Neurofeedback traint de hersenen via directe feedback (real-time beeldvorming waarin je onmiddellijk ziet wat je brein op dat moment doet) om betere concentratie en minder impulsiviteit te bereiken bij ADHD en ADD. De methode meet hersenactiviteit en beloont gewenste patronen, waardoor het brein stap voor stap leert stabielere golfactiviteit te produceren zonder medicatie. Deze aanpak vermindert klachten zoals afleidbaarheid en onrust vaak merkbaar. Ontdek hoe die training precies werkt en wat je kunt verwachten.
Wat gebeurt er tijdens een neurofeedback sessie
Tijdens een neurofeedback sessie worden sensoren op je hoofd geplaatst die de hersenactiviteit meten via een EEG. Je kijkt naar een scherm waarop bijvoorbeeld een film wordt afgespeeld of een game draait. Zodra je brein het gewenste patroon laat zien, blijft de film doorlopen of gaat het spel verder. Wijkt de hersenactiviteit af, dan stopt het beeld tijdelijk.
Dit proces traint je brein om zelf stabieler te functioneren. Het werkt deels onbewust, vergelijkbaar met hoe je lichaam leert bewegen bij fysiotherapie. Er worden geen elektrische of magnetische impulsen toegediend. De training is gericht op feedback en beloning, waardoor je hersenen leren welke activiteit gewenst is.
Meer achtergrondinformatie over de toepassing van deze methode vind je op de pagina neurofeedback bij ADHD en ADD.
Welke hersengolven worden getraind bij ADHD en ADD
Bij ADHD en ADD is er vaak een disbalans in hersengolfactiviteit. Trage theta- en alpha-golven zijn overactief, wat leidt tot dagdromen en verminderde alertheid. Tegelijk veroorzaken hoge bèta-golven spanning en hyperfocus. Deze combinatie maakt het lastig om gefocust en ontspannen te blijven.
Neurofeedback richt zich daarom op drie doelen:
- Het verminderen van trage theta- en alpha-golven die je concentratie verstoren
- Het onderdrukken van te hoge bèta-golven die spanning geven
- Het versterken van SMR- en gewenste bèta-golven die alertheid en aandacht ondersteunen
Door deze aanpak ontstaat er meer balans. Je hersenen leren informatie beter te filteren en prikkels effectiever te verwerken. Dat leidt vaak tot betere concentratie en minder afleidbaarheid in het dagelijks leven.
Hoe lang duurt een neurofeedback traject
Een traject start meestal met een intensieve fase van ongeveer tien sessies, twee keer per week. Elke sessie duurt ongeveer een half uur tot drie kwartier. In deze periode wordt actief getraind en wordt de voortgang regelmatig besproken.
Na ongeveer tien sessies wordt samen geëvalueerd of de training goed aanslaat. Als er duidelijke verbetering merkbaar is, wordt de frequentie geleidelijk afgebouwd. Gemiddeld bestaat een volledig traject uit ongeveer 18 tot 25 sessies, afhankelijk van de klachten en hoe snel je brein reageert op de training.
Bij sommige mensen worden al na enkele sessies veranderingen zichtbaar, zoals beter slapen of meer rust in het hoofd. Bij anderen vraagt het meer tijd. Dat hangt onder andere af van hoe lang de klachten al bestaan en hoe complex de situatie is.
Wat kun je verwachten tijdens de training
De eerste stap is altijd een intake en een EEG-meting. Tijdens de intake wordt gekeken naar je klachten, ontwikkeling en dagelijks functioneren. De EEG-meting brengt de hersenactiviteit in kaart en laat zien of er afwijkende patronen zijn die met training beïnvloed kunnen worden. Als er geen disbalans zichtbaar is, wordt er niet gestart met neurofeedback.
Als de training wel passend is, wordt een behandelplan op maat gemaakt. De sessies beginnen vaak intensief en worden later afgebouwd. Tijdens het traject wordt regelmatig gekeken hoe je klachten zich ontwikkelen. Waar nodig wordt de training aangepast of gecombineerd met andere therapievormen, zoals cognitieve therapie of EMDR.
Bijwerkingen zijn meestal beperkt. Sommige mensen ervaren in de beginfase vermoeidheid door gewenning of ontspanning. Dit is vaak kortdurend. Het advies is om de eerste keer niet alleen te komen als je zelf moet rijden.
Voor wie is neurofeedback geschikt
Therapeuten zetten neurofeedback in bij kinderen vanaf ongeveer zes jaar en bij volwassenen. De methode wordt vaak toegepast bij concentratieproblemen, afleidbaarheid, impulsiviteit en hyperactiviteit. Ook bij klachten zoals overprikkeling, slaapproblemen of plannings- en organisatieproblemen helpt neurofeedback vaak.
Bij Brein en Welzijn wordt altijd eerst onderzocht of neurofeedback passend is. Dat gebeurt op basis van de intake en het EEG-onderzoek. Als neurofeedback niet geschikt blijkt, wordt een alternatief besproken of wordt gekeken naar een combinatie van behandelingen.
Bij ernstige psychiatrische problematiek, zoals psychoses, wordt neurofeedback meestal niet ingezet. In zulke gevallen is een andere vorm van behandeling vaak passender. Daarom is de intake en het EEG-onderzoek een belangrijk startpunt.
Wat levert neurofeedback op bij ADHD en ADD
Veel mensen merken na een aantal sessies dat klachten geleidelijk verminderen. Veelgenoemde veranderingen zijn beter slapen, meer rust in het hoofd en meer emotionele stabiliteit. Ook neemt het gevoel van overprikkeling vaak af en wordt ontspanning makkelijker.
Klinisch onderzoek en meta-analyses (systematische vergelijkingen van meerdere studies) laten zien dat neurofeedback vergelijkbare effecten heeft als medicatie, met als voordeel dat de resultaten vaak langer aanhouden na afloop van de training. Bij ongeveer driekwart van de mensen die de training volgen, is er een duidelijke afname van klachten merkbaar.
Hoe snel en in welke mate de verbetering optreedt, verschilt per persoon. Dat hangt samen met factoren zoals de ernst van de klachten, hoe lang ze al bestaan en hoe het brein reageert op de training. Neurofeedback is geen quick fix, maar bouwt stap voor stap resultaten op.
Neurofeedback combineren met andere therapieën
Neurofeedback wordt soms zelfstandig ingezet, maar ook vaak gecombineerd met andere behandelingen. Cognitieve therapie helpt bijvoorbeeld om negatieve gedachten en gedragspatronen te veranderen, terwijl neurofeedback zich richt op het stabiliseren van hersenactiviteit.
Bij klachten die samenhangen met traumatische ervaringen of triggers voegen therapeuten EMDR toe. Neurofeedback helpt dan bij stabilisatie, terwijl EMDR helpt bij het verwerken van ervaringen. Op die manier vertalen veranderingen in het brein zich beter naar gedrag en dagelijks functioneren.
De keuze voor een combinatie wordt altijd afgestemd op je persoonlijke situatie en hulpvraag. Tijdens de intake en het EEG-onderzoek wordt gekeken welke aanpak het beste bij jou past.
Hoe Brein en Welzijn je kan ondersteunen
Bij Brein en Welzijn start elk traject met een uitgebreide intake en EEG-meting. Op basis daarvan wordt bepaald of neurofeedback therapie passend is en hoe de training wordt afgestemd op jouw klachten. De begeleiding is altijd maatwerk, waarbij wordt gekeken naar wat jij nodig hebt en hoe je reageert op de training.
De methode wordt ingezet zonder medicatie als uitgangspunt. De focus ligt op het trainen van je brein via feedback, zodat je meer grip krijgt op concentratie, rust en emotionele balans. Tijdens het traject wordt de voortgang nauwkeurig gevolgd en waar nodig bijgestuurd.
Na afloop van de training kiezen sommige mensen voor een onderhoudssessie, bijvoorbeeld een of twee keer per jaar, om stabiliteit te bewaken. Zo signaleer je terugval vroeg en stuur je waar nodig bij.
Wil je weten of neurofeedback iets voor jou betekent? Plan een gratis kennismakingsgesprek om je klachten te bespreken en te ontdekken welke stappen je kunt zetten richting meer rust en focus in je dagelijks leven.
