Neurofeedback vermindert bij kinderen trage hersengolven en verhoogt waakzaamheid, wat leidt tot betere concentratie, minder impulsiviteit en verbeterd schoolpresteren. De effecten zijn volgens verschillende studies vergelijkbaar met medicatie, maar zonder bijwerkingen. Voor ouders die op zoek zijn naar een natuurlijke aanpak, biedt deze vorm van hersentraining interessante mogelijkheden.
Kinderen met ADHD (Attention Deficit Hyperactivity Disorder) of ADD (Attention Deficit Disorder) ervaren dagelijks obstakels in aandacht, planning en emotieregulatie. Hun hersenen laten specifieke patronen zien die samenhangen met deze klachten. Bij neurofeedback bij ADHD en ADD wordt de hersenactiviteit gemeten en getraind, zodat het brein leert om stabielere patronen aan te nemen. Dit kan betekenis hebben voor het functioneren op school, thuis en in sociale situaties.
Hoe neurofeedback werkt bij kinderen
Bij kinderen met ADHD of ADD tonen EEG-metingen (elektro-encefalogram, een meting van de elektrische activiteit van de hersenen) vaak trage hersenactiviteit in specifieke gebieden. Dit hangt samen met klachten zoals onoplettendheid, moeite met plannen en hyperactiviteit. Tijdens een neurofeedbacksessie worden sensoren op het hoofd geplaatst die de hersenactiviteit meten. Het kind kijkt naar een scherm of luistert naar geluid, terwijl de hersenen realtime feedback krijgen.
Wanneer de hersenen een gewenst patroon laten zien, krijgt het kind een visuele of auditieve beloning. Het kan bijvoorbeeld een filmpje zijn dat doorspeelt, of een geluidje dat aangeeft dat het goed gaat. Zo leren de hersenen stap voor stap om stabielere patronen aan te nemen. Er worden geen elektrische of magnetische impulsen toegediend. Het gaat om het trainen van het brein via feedback.
De behandeling bestaat meestal uit twee sessies per week van ongeveer een uur. Een traject duurt vaak enkele maanden. De eerste effecten worden doorgaans merkbaar na ongeveer tien sessies, hoewel dit per kind kan verschillen.
Hoe effectief is neurofeedback bij kinderen met ADHD en ADD
Studies bij meer dan vijfhonderd kinderen laten zien dat de positieve effecten van neurofeedback op aandacht en hyperactiviteit duurzaam zijn. Na zes maanden blijven de verbeteringen bestaan, ook zonder extra sessies. Dit komt doordat het brein een leerproces doormaakt dat beklijft. De effecten zijn volgens verschillende studies vergelijkbaar met die van medicatie, maar dan zonder de bijwerkingen die bij medicijngebruik kunnen voorkomen.
Toch zijn de onderzoeksresultaten niet eenduidig. Een dubbelblind gerandomiseerd onderzoek vond geen significant effect van neurofeedback vergeleken met placebo. Ook melden richtlijnen een klein effect op hyperactiviteit, maar wijzen ze op heterogene resultaten en onduidelijke langetermijneffecten. Dit benadrukt het belang van individuele afstemming. Wat voor het ene kind goed werkt, kan bij een ander kind anders uitpakken.
In de praktijk merkt ongeveer tachtig procent van de kinderen duurzame verbetering. Bij sommige kinderen neemt het effect zelfs toe na afloop van de behandeling. Dit verschilt van medicatie, die vaak continu nodig blijft om effect te behouden.
Wat merk je na neurofeedback bij een kind met ADD op school
Op school kunnen de effecten van neurofeedback al vrij snel merkbaar worden. Kinderen met ADD filteren prikkels beter en ervaren meer rust in het hoofd. Daardoor kunnen ze zich beter concentreren tijdens lessen en taken beter afronden. Leerkrachten merken vaak dat een kind langer aan een opdracht kan werken en minder snel afgeleid raakt.
Ook de executieve functies (vaardigheden zoals plannen, organiseren, taken starten en schakelen tussen activiteiten) verbeteren doorgaans. Een kind kan bijvoorbeeld zijn spullen beter op orde houden, zijn huiswerk beter plannen en taken stapsgewijs aanpakken. Dit vergroot het zelfvertrouwen en verlaagt de druk op het kind en de omgeving.
Daarnaast wordt de emotionele stabiliteit vaak groter. Kinderen kunnen zich stabieler voelen, minder impulsief reageren en beter omgaan met frustratie. Dit helpt bij sociale contacten en bij het functioneren in de klas. Ook de slaap kan verbeteren, wat bijdraagt aan alertheid en leerprestaties overdag.
Hoeveel sessies neurofeedback heeft een kind met ADHD nodig
Gemiddeld bestaat een traject uit achttien tot vijfentwintig sessies. De behandeling start meestal met een intensieve fase van ongeveer tien sessies, vaak twee keer per week. Tijdens deze fase wordt actief getraind om stabielere hersenpatronen te ontwikkelen.
Na ongeveer tien sessies wordt de voortgang geëvalueerd. Als er duidelijke verbetering merkbaar is, wordt de training geleidelijk afgebouwd. De frequentie kan dan worden verlaagd naar bijvoorbeeld één keer per week of één keer per maand. Dit helpt het brein om de nieuwe patronen te verstevigen.
Als er na ongeveer tien sessies geen merkbare verbetering optreedt, wordt samen gekeken of stoppen of een andere aanpak passender is. De effectiviteit verschilt per kind en hangt af van factoren zoals de aard van de klachten, hoe lang deze al bestaan en hoe het kind reageert op de training.
Voordelen voor kinderen en ouders
Neurofeedback biedt diverse voordelen die ouders en kinderen in de praktijk ervaren. De meest genoemde verbeteringen zijn:
- Verbeterde aandacht en concentratie, waardoor taken gemakkelijker worden afgerond
- Beter geheugen en het beter kunnen filteren van prikkels
- Meer rust in het hoofd, minder overprikkeling
- Stabielere emoties en minder impulsiviteit
- Beter in- en doorslapen, wat bijdraagt aan dagelijks functioneren
- Sterker presteren op school door betere planning en organisatie
- Mogelijkheid om medicatie af te bouwen of te vermijden
Veel ouders merken dat hun kind rustiger slaapt en meer zelfvertrouwen toont. Kinderen ervaren de training zelf vaak als een computerspel voor het brein, wat het motiverend maakt. De behandeling is veilig en wordt vanaf ongeveer zes jaar aangeboden.
Het traject bij Brein en Welzijn
Bij Brein en Welzijn start een neurofeedbacktraject altijd met een uitgebreide intake en een EEG-meting. Dit onderzoek brengt in kaart hoe de hersenen functioneren en of er aanwijzingen zijn voor disbalans in de hersenactiviteit. Op basis hiervan wordt bepaald of neurofeedback passend is voor jouw kind. Als er in het EEG geen patroon zichtbaar is dat met training beïnvloed kan worden, wordt er niet gestart met neurofeedbacktraining.
De behandeling wordt afgestemd op het individu en de klachten. Waar nodig wordt neurofeedback therapie gecombineerd met andere therapievormen, zoals cognitieve therapie of andere passende vormen van begeleiding. Tijdens het traject wordt de voortgang regelmatig besproken en kan de training worden aangepast.
De begeleiding gebeurt door een erkende psycholoog of orthopedagoog, met aandacht voor de context en het gedrag van het kind. Dit zorgt ervoor dat de training niet los staat van het dagelijks functioneren, maar juist aansluit bij de hulpvraag en de omgeving van het kind.
Wanneer is neurofeedback geschikt voor jouw kind
Neurofeedback kan passend zijn wanneer je kind last heeft van concentratieproblemen, overprikkeling, impulsiviteit of planning- en organisatieproblemen. Ook bij slaapproblemen, emotieregulatieklachten of restklachten na een eerdere behandeling kan neurofeedback worden overwogen. De behandeling wordt vaak ingezet als een natuurlijke aanpak, zonder of als aanvulling op medicatie.
Neurofeedback is minder geschikt bij ernstige psychiatrische problematiek, zoals psychoses. Daarom wordt er altijd eerst een intake en een EEG-meting gedaan. Samen wordt dan bekeken of neurofeedback een passende aanpak is, of dat een andere behandeling of een combinatie van therapieën beter aansluit bij de hulpvraag.
Voor kinderen met comorbiditeit (het gelijktijdig voorkomen van meerdere aandoeningen of klachten), zoals leerproblemen of kenmerken van autisme, kan neurofeedback ook ondersteuning bieden. Dit vraagt wel om maatwerk en een zorgvuldige afweging van de behandelmogelijkheden.
Wat kun je verwachten tijdens en na de behandeling
In de beginfase kan jouw kind soms wat vermoeidheid ervaren. Dit komt door gewenning en ontspanning en is meestal kortdurend. De eerste veranderingen die ouders en kinderen merken, zijn vaak beter slapen, meer rust in het hoofd en minder overprikkeling. Ook kan de emotionele stabiliteit toenemen.
Hoe snel deze veranderingen merkbaar worden, verschilt per kind. Dat hangt af van hoe lang de klachten al bestaan en hoe ernstig of complex deze zijn. Bij langdurige klachten kan het traject meer tijd nodig hebben.
Na afronding van het traject kunnen sommige ouders kiezen voor een onderhoudssessie, bijvoorbeeld één keer per half jaar of per jaar. Dit helpt om de stabiliteit te bewaken en terugval vroeg te signaleren. Wanneer een kind langere tijd geen training heeft gevolgd, wordt vaak eerst opnieuw een EEG-meting gedaan voordat de training wordt hervat.
Ondersteuning voor kinderen met ADHD en ADD bij Brein en Welzijn
Brein en Welzijn biedt persoonlijke psychologische begeleiding en behandeling, waarbij de aanpak wordt afgestemd op het kind en de klachten. Neurofeedback kan een waardevol onderdeel zijn van deze aanpak, zeker wanneer medicatie niet de voorkeur heeft of niet het gewenste effect heeft. Door de hersenen op een natuurlijke manier te trainen, kan jouw kind leren om beter om te gaan met aandachts- en regulatieproblemen.
Voor jouw kind kan dit betekenen dat hij of zij zich rustiger voelt, beter kan concentreren en meer grip ervaart op het dagelijks functioneren. Op school, thuis en in sociale situaties kan dit een positief verschil maken. Door de training te combineren met eventuele andere vormen van begeleiding, wordt gewerkt aan duurzame verbetering en meer balans.
Wil je meer weten over de mogelijkheden voor jouw kind? Neem dan contact op voor een vrijblijvend kennismakingsgesprek. Samen verkennen we wat neurofeedback voor jouw kind kan betekenen.
