Hoe verloopt cognitieve gedragstherapie bij ADHD? Een traject bestaat doorgaans uit een kennismaking, intake, persoonlijk behandelplan, therapiesessies en evaluatiemomenten. Bij cognitieve gedragstherapie bij ADHD onderzoek je samen met een behandelaar welke gedachten en gedragspatronen je belemmeren. Gesprekken, oefeningen en vaardigheden helpen je om meer grip te krijgen op dagelijkse uitdagingen. Lees hoe de verschillende stappen op elkaar aansluiten.
Wat houdt CGT bij ADHD in?
Cognitieve gedragstherapie, vaak afgekort tot CGT, richt zich op de samenhang tussen gedachten, gevoelens en gedrag. Bij ADHD besteedt de behandeling vaak aandacht aan terugkerende problemen, zoals afleidbaarheid, uitstelgedrag, onrust, impulsief reageren of moeite met overzicht houden. De onderwerpen hangen af van je persoonlijke situatie en hulpvraag.
Ook belemmerende gedachten spelen soms een rol. Misschien merk je dat je snel negatief over jezelf denkt wanneer iets niet lukt of wanneer je afspraken vergeet. Tijdens CGT onderzoek je zulke gedachten zonder er direct een oordeel aan te verbinden. Vervolgens kijk je samen met de behandelaar welke gedachten en reacties meer helpend zijn.
Het doel is niet om ADHD weg te nemen. De behandeling biedt wel ondersteuning bij het omgaan met klachten en de gevolgen daarvan in je dagelijks leven. Denk aan je werk, opleiding, gezin, sociale contacten of dagelijkse taken. De mogelijke opbrengst en het verloop verschillen per persoon.
Hoe ziet een CGT-traject bij ADHD eruit?
Een CGT-traject bij ADHD wordt stap voor stap opgebouwd. Bij Brein & Welzijn begint het proces met een vrijblijvend kennismakingsgesprek. Daarna volgt eventueel een intake. Vervolgens stelt de behandelaar samen met jou een behandelplan op. Tijdens het traject bespreken jullie regelmatig of de gekozen aanpak nog aansluit.
- Vrijblijvende kennismaking: je bespreekt je verhaal, klachten, hulpvraag en gewenste veranderingen.
- Persoonlijke intake: de behandelaar kijkt uitgebreider naar je ontwikkeling, dagelijks functioneren, gezondheid en leefstijl.
- Behandelplan: je legt samen met de behandelaar je doelen en de passende werkwijze vast in een plan op maat.
- Behandelfase: je voert gesprekken, doet oefeningen en leert vaardigheden die passen bij je doelen.
- Evaluatie: jij en de behandelaar bespreken de voortgang en stellen de aanpak bij als dat nodig is.
Deze opbouw geeft richting, maar ligt niet volledig vast. Soms vraagt een doel tijdens de behandeling extra aandacht. Ook sluit een oefening soms onvoldoende aan bij wat jij nodig hebt. De behandelaar past het behandelplan dan samen met jou aan.
Wat gebeurt er tijdens de eerste sessies?
De eerste stap is een vrijblijvend kennismakingsgesprek van ongeveer dertig minuten met een psycholoog. Tijdens dit gesprek vertel je waar je tegenaan loopt en welke verandering je zoekt. De psycholoog maakt ook een eerste inschatting van een passende behandelaar en therapievorm. Als het gesprek voor beide partijen goed voelt, volgt eventueel een intake.
Tijdens de intake onderzoekt de behandelaar je situatie verder. De behandelaar vraagt onder meer naar je ontwikkeling, dagelijks functioneren, gezondheid en leefstijl. Dat helpt om te beoordelen of CGT aansluit bij je klachten en doelen. Een intake is daarmee meer dan een inventarisatie van losse klachten.
Daarna stel je samen met de behandelaar persoonlijke behandeldoelen op. Een doel richt zich bijvoorbeeld op het herkennen van belemmerende gedachten of het veranderen van terugkerend gedrag. De behandeling richt zich ook op meer grip op emoties, dagelijkse uitdagingen of stress. De doelen moeten herkenbaar en bruikbaar zijn voor jouw situatie.
Bij kinderen en jongeren betrekt de behandelaar het kind en de ouders bij de kennismaking en het behandelplan. Tijdens het traject bespreekt de behandelaar samen met de ouders of de behandeling nog past. De precieze betrokkenheid hangt af van de leeftijd, hulpvraag en persoonlijke situatie.
Actieve deelname vormt de basis van CGT
CGT is een actieve behandeling. Je bespreekt niet alleen wat er gebeurt, maar onderzoekt ook hoe gedachten, gevoelens en gedrag met elkaar samenhangen. De behandelaar begeleidt dit proces en helpt je om patronen beter te herkennen. Je leert nieuwe vaardigheden stap voor stap.
Tijdens de sessies komen verschillende onderdelen aan bod:
- belemmerende gedachten en overtuigingen onderzoeken;
- negatieve denkpatronen leren herkennen;
- zoeken naar meer helpende gedachten;
- terugkerende gedragspatronen in kaart brengen;
- vaardigheden oefenen voor dagelijkse uitdagingen;
- bespreken wat in de praktijk wel en niet aansluit.
Een cognitieve therapiesessie bij Brein & Welzijn duurt zestig minuten. De behandeling vindt plaats in een rustige omgeving onder begeleiding van een psycholoog of orthopedagoog. De behandelaar stemt het tempo af op wat voor jou haalbaar is.
Waarom oefen je tussen de sessies?
Een belangrijk deel van cognitieve gedragstherapie (CGT) vindt plaats buiten de behandelkamer. Tussen de sessies oefen je met inzichten of vaardigheden die tijdens een gesprek zijn besproken. Zo onderzoek je hoe deze aansluiten bij situaties die je in het dagelijks leven tegenkomt.
Je behandelplan bepaalt welke oefening bij je past. Voorbeelden zijn het opmerken van terugkerende gedachten, het uitproberen van ander gedrag en het toepassen van een nieuwe vaardigheid. Tijdens de volgende sessie bespreek je wat je hebt ervaren. Een oefening hoeft niet meteen goed te gaan om nuttige informatie te geven.
Deze bespreking helpt om de behandeling concreet te houden. Misschien was een stap te groot, sloot een aanpak niet aan of kwam je een ander patroon tegen. De behandelaar past de oefening dan aan. Zo blijft de cognitieve gedragstherapie bij ADHD verbonden met je dagelijks leven en persoonlijke doelen.
Hoeveel CGT-sessies heb je nodig?
Voor CGT bij ADHD geldt bij Brein & Welzijn geen vast of gemiddeld aantal sessies. De duur hangt samen met je klachten, doelen, situatie en voortgang. Ook je tempo bij het oefenen van nieuwe vaardigheden heeft soms invloed op het verloop van het traject.
Tijdens evaluatiemomenten bespreek je met de behandelaar hoe de behandeling verloopt. Daarbij bespreken jullie vragen als:
- Sluiten de behandeldoelen nog aan bij je hulpvraag?
- Welke inzichten of vaardigheden zijn bruikbaar?
- Waar loop je nog tegenaan?
- Moet de aanpak of het behandelplan worden aangepast?
Regelmatige evaluatie houdt het traject flexibel. Daardoor verloopt het niet automatisch volgens een vast schema. De inhoud blijft afgestemd op wat jij nodig hebt. Op basis van de voortgang bespreekt de behandelaar samen met jou welke vervolgstap passend is.
Persoonlijke begeleiding bij Brein & Welzijn
Bij Brein & Welzijn stemt de behandelaar cognitieve gedragstherapie af op je klachten, doelen en tempo. Gesprekken, oefeningen en nieuwe vaardigheden dragen bij aan meer inzicht in belemmerende patronen en meer grip op gedachten, emoties en gedrag. Bij kinderen betrekt de behandelaar ook de ouders bij de begeleiding als dat past bij de leeftijd, hulpvraag en persoonlijke situatie.
